Türk halı ihracatı 2 milyar doları aştı: Lojistik büyümeyi sınırlıyor, çözüm fabrikada

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre Türk halı ihracatı 2026'nın ilk dokuz ayında yaklaşık 2,017 milyar dolara ulaştı; 391,98 milyon metrekare halı 186 ülke ve serbest bölgeye gönderildi. En büyük payı 1,56 milyar dolarla makine halısı aldı; onu 352 milyon dolarla tafting halı, 92,2 milyon dolarla el halısı ve 10,1 milyon dolarla kilim izledi.

Bölgesel olarak Amerika kıtası 605,6 milyon dolarla ilk sırada; ardından 515 milyon dolarla Orta Doğu ve 332 milyon dolarla Avrupa geldi. Ülke bazında ABD 448 milyon dolar (%16,6 artış), Suudi Arabistan 181,3 milyon dolar (%9,4 artış) ve İngiltere 114,2 milyon dolar (%23,4 artış) oldu.

Ancak TİM Halı Sektör Kurulu Başkanı İskender Kaplan, ihracatın geçen yılın seviyesinde kaldığını belirtti. Hammadde, lojistik sorunları ve artan taşıma maliyetleri, Hürmüz Boğazı çevresindeki gerginlikler ve Rusya–Ukrayna savaşıyla birlikte büyümeyi sınırladı; bu yüzden yılın 3,5 milyar dolarlık hedefi aşağı çekildi.

Üzerinde durmaya değer bir rakam: metrekareye yaklaşık 5 dolar

Değeri alana böldüğümüzde ortalama kabaca metrekare başına 5,1 dolar çıkıyor. Bu marjda her hata, her metre fire ve ABD gibi uzak bir pazardan gelen her tazminat talebi kârı doğrudan vurur; navlun da fiyatın büyük bir parçası olur.

Fabrikanın kontrol edemedikleri ve edebildikleri

Fabrikanın navlun fiyatları ya da bölgesel gerginlikler üzerinde söz hakkı yok. Ama kendi duvarları içinde çok şeyi kontrol eder:

• Dokuma ve kesim firesi: fireyi makine ve ebat bazında ölçmek, çoğunun birkaç noktadan geldiğini genellikle ortaya koyar.
• Sevkiyat öncesi kalite: ABD ve İngiltere siparişleri için net bir AQL muayenesi; oradan gelen bir iade iki sevkiyat maliyeti demek.
• Paketleme ve yükleme: konteynere daha fazla metre sığdıran sarma ve paketleme, metre başına navlunu doğrudan düşürür.
• İplik ve hammadde: her fiyat artışında geniş alım yerine kritik iplikler için bilinçli bir emniyet stoğu.
• Üretim verisi: siparişi makine ve partiyle eşleştiren basit bir ERP, metre başına gerçek maliyeti görünür kılar.

Büyüyen pazarlar tutarlılığı ödüllendirir

ABD, İngiltere ve Suudi Arabistan'daki büyüme, Türk halısına talep olduğunu gösteriyor. Bir sonraki siparişi kazandıran, zamanında teslimat ve partiden partiye değişmeyen kalitedir.

Özetle: sektör zor bir yılda yerini korudu. Sıradaki adım illa daha çok metre satmak değil; fireyi azaltarak, kaliteyi kontrol ederek ve metre başına navlunu düşürerek her metreden daha fazla kazanmak.